Przełom 2025 i 2026 roku przyniósł jeden z głośniejszych kryzysów drogowych ostatnich lat. 30 grudnia 2025 roku droga ekspresowa S7 między Ostródą a Olsztynkiem stanęła. Ciężarówki, które nie mogły podjechać pod wzniesienia, blokowały obydwa pasy i uniemożliwiały przejazd pługopiaskarkom. Część z nich próbowała jednocześnie wyprzedzać inne zestawy, pogłębiając zakleszczenie. Korek rozrósł się do 16 km, utknęło w nim kilkaset pojazdów, a rząd zwołał sztab kryzysowy i zarządził ogólnopolskie kontrole policji i ITD. Wyjaśniamy, gdzie zakaz wyprzedzania TIR-ów obowiązuje, jak jest egzekwowany i co grozi za naruszenie.
Gdzie obowiązuje zakaz wyprzedzania ciężarówek?
Zakaz wyprzedzania dla pojazdów ciężarowych obowiązuje od 1 lipca 2023 roku. Dotyczy kategorii N2 (3,5-12 ton DMC), N3 (powyżej 12 ton) oraz zestawów dłuższych niż 7 metrów, na autostradach i drogach ekspresowych z dwoma pasami ruchu w jednym kierunku: A1, A2, A4, S7, S8, S5, S17. Droga S7 między Trójmiastem a Warszawą jest objęta zakazem na większości swojej długości. Ważne jest przy tym, że zakaz obejmuje wyprzedzanie wszystkich pojazdów silnikowych wielośladowych. Nie tylko innych ciężarówek, ale też aut osobowych, busów czy dostawczaków. Na dwupasmowej ekspresówce TIR nie może legalnie wyprzedzić żadnego z nich, o ile nie zachodzi jeden z wyjątków opisanych niżej. Każda droga może być też objęta zakazem na podstawie znaku B-26, który obowiązuje od miejsca ustawienia do znaku B-28 lub najbliższego skrzyżowania.
Wzmożone kontrole policji i ITD po kryzysie na S7
Ministrowie Marcin Kierwiński i Dariusz Klimczak ogłosili po grudniowym paraliżu ogólnopolskie kontrole zestawów ciężarowych na drogach ekspresowych i krajowych, skupione na stanie ogumienia, hamulcach i oświetleniu. Pojazdy wzbudzające wątpliwości techniczne są odsyłane na parkingi. Zakaz wyprzedzania egzekwowany jest na bieżąco przez drony, nieoznakowane radiowozy i kamery monitoringu. Warto zaznaczyć, że nagranie z drona stanowi pełnowartościowy materiał dowodowy.
Kary za naruszenie zakazu wyprzedzania TIR-a w 2026 roku
Za złamanie przepisów kierowca musi liczyć się z następującymi konsekwencjami:
- Naruszenie zakazu ustawowego na dwupasmowej ekspresówce lub autostradzie: 1000 zł i 8 punktów karnych.
- Naruszenie zakazu ze znaku B-26 lub recydywa: do 2000 zł i do 15 punktów karnych.
- Nieuprawniony wjazd na lewy pas na drodze trzypasmowej: 500 zł i 6 punktów karnych.
Trzykrotne naruszenie to 24 punkty karne, co dla kierowcy zawodowego oznacza realne ryzyko zatrzymania prawa jazdy i obowiązkowe badania psychologiczne.
Wyjątki od zakazu wyprzedzania – kiedy TIR może legalnie minąć inny pojazd?
Przepisy przewidują trzy sytuacje, w których manewr jest dozwolony:
- Na odcinku z co najmniej trzema pasami ruchu w jednym kierunku ciężarówka może korzystać z dwóch skrajnych prawych i wyprzedzać z pasa środkowego prawego.
- Gdy wyprzedzany pojazd jedzie znacznie wolniej od limitu dopuszczalnego dla zestawów ciężarowych – Ministerstwo Infrastruktury wskazuje na różnicę co najmniej 10 km/h.
- Gdy wyprzedzany pojazd emituje żółte sygnały błyskowe, jak pług odśnieżający lub maszyna remontowa pracująca na jezdni.
Planowane zmiany – nocne okno dla TIR-ów
Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad nowelizacją wprowadzającą nocne okno dla ciężarówek w godzinach 23:00-5:00, gdy ruch na ekspresówkach jest wielokrotnie mniejszy. Projekt jest na etapie konsultacji i na chwilę publikacji nie wszedł jeszcze w życie. Aktualny zakaz obowiązuje całą dobę.
Co warto sprawdzić przed wyjazdem w trasę?
Grudniowy kryzys na S7 pokazał, że nawet sprawny technicznie zestaw może znaleźć się w trudnej sytuacji przy ekstremalnych warunkach pogodowych. Warto jednak pamiętać, że wzmożone kontrole trwają i służby nie odpuszczają. Przed dłuższą trasą w trudnych warunkach warto sprawdzić stan ogumienia i oświetlenia, upewnić się, że dokumenty są kompletne, a w razie wątpliwości co do warunków drogowych śledzić komunikaty GDDKiA i RCB. Znajomość przepisów o zakazie wyprzedzania i konsekwencji ich naruszenia to dziś dla kierowcy zawodowego absolutne minimum.